Tri klime u brojevima
| Godišnji prosjek | Bar | Podgorica | Žabljak |
|---|---|---|---|
| Relativna vlažnost vazduha | 69 % | 60 % | 76 % |
| Vlažnost u januaru | 67 % | 68 % | 82 % |
| Vlažnost u julu | 66 % | 43 % | 68 % |
| Tropskih dana, 30 °C i više | 67 | 98 | 2 |
| Dana sa mrazem | 2 | 15 | 150 |
Najzanimljiviji broj u tabeli nije ukupna vlažnost, nego koliko se ona mijenja. U Baru je vazduh vlažan skoro jednako zimi i ljeti. U Podgorici je u januaru prosječna vlažnost 68 %, a u julu samo 43 %. Za namještaj od drveta upravo je ta promjena važnija od samog prosjeka.
Zašto drvo reaguje na vlagu
Drvo stalno razmjenjuje vlagu sa vazduhom. Kada je vazduh vlažan, upija je i širi se, a kada je suv, otpušta je i skuplja se. Zato masivni sto ili ploča mogu ljeti da dobiju pukotinu, a vrata ormara zimi da počnu da zapinju. Ploče kao što su iverica i medijapan manje se mijenjaju od masivnog drveta, ali upijaju vodu na neobrađenim ivicama i tamo bubre.
Primorje: so, sunce i zatvoren stan
Na primorju je vlažnost visoka cijele godine, u Herceg Novom prosječno 72 %. Vrućina je ovdje česta, pa Bar u posljednjih deset godina ima prosječno 67 tropskih dana godišnje. Najveći problem za namještaj ovdje nisu nagle promjene vlažnosti, nego so u vazduhu i jako sunce.
Za terasu birajte aluminijum, nerđajući čelik oznake 316 ili drvo namijenjeno za vanjsku upotrebu. Čelik 316 sadrži molibden i zato bolje podnosi so od češće korišćenog čelika 304, koji uz more brže dobija smeđe mrlje. I nerđajući čelik povremeno isperite slatkom vodom, jer se mrlje najviše prave tamo gdje se so zadržava na površini.
Drvo na suncu i kiši vremenom posivi, pa i tikovina. To nije truljenje, nego promjena same površine, koja je uz more posebno izražena. Ako želite da zadrži toplu boju, morate ga redovno njegovati uljem ili zaštitnim premazom. Jastuke i tkanine na terasi birajte među onima koje su namijenjene za vanjsku upotrebu, jer obične tkanine na primorskom suncu brzo izblijede.
Ako stan izdajete samo ljeti, pazite na mjesece kada je zatvoren. Vlažan vazduh u prostoru koji se ne provjetrava pogoduje buđi, posebno u ormarima uz spoljašnji zid i u dušecima. Ostavite razmak između ormara i zida, povremeno provjetrite stan i ne pokrivajte dušeke najlonom, jer ispod njega vlaga ostaje zarobljena.
Podgorica: vrelo i suvo ljeto
Podgorica u posljednjih deset godina prosječno ima 98 tropskih dana godišnje, kada temperatura dostigne 30 °C, a u julu je takav skoro svaki dan, prosječno 29 od 31. Ljeti je vazduh suv, a klima uređaj ga dodatno isušuje. Zimi je vlažnost mnogo veća. Ta razlika između ljeta i zime je ono što masivnom drvetu najviše smeta.
Masivni namještaj ne stavljajte direktno ispod klime ili uz radijator, jer se drvo na mlazu suvog ili toplog vazduha suši neravnomjerno. Kada birate masivni sto, pitajte da li je drvo dobro osušeno, jer je drvo koje nije osušeno do kraja sklonije pucanju. Kožne garniture i tkanine držite van direktnog sunca kroz prozor, jer i koža i tkanina na jakom suncu blijede i suše se.
Sjever: duga zima i grijanje
Na sjeveru je zima duga i hladna. Na Žabljaku je prosječna godišnja temperatura 6,6 °C, a mraz se javlja prosječno 150 dana u godini. Spoljašnji vazduh je vlažan, ali unutra, kada grije peć ili radijator, vazduh postaje vrlo suv.
Drveni namještaj držite podalje od peći na drva i kamina. Ne stavljajte ga ni uz zid iza kojeg je peć. Vikendice koje zimi stoje negrijane su zahtjevne za namještaj, jer se vlaga skuplja kada se prostor ohladi. U njih birajte namještaj sa zaštićenim ivicama, a dušeke i tekstil nemojte ostavljati u negrijanom prostoru preko zime ako možete da ih ponesete.
Ukratko
Na primorju birajte materijale koji podnose so i sunce i ne ostavljajte stan zatvoren bez provjetravanja. U Podgorici čuvajte masivno drvo od klime, radijatora i direktnog sunca. Na sjeveru držite namještaj dalje od izvora toplote i zaštitite ga od vlage u negrijanim prostorima. Kada birate komad u salonu, pitajte za materijal i za to kako se održava, jer je to najbolji način da namještaj traje.