Prvo registracija, pa kategorija
Usluge smještaja u domaćinstvu, u sobama, turističkim apartmanima, stanovima i kućama za iznajmljivanje turistima, mogu se pružati samo na osnovu rješenja o upisu u Centralni turistički registar. Prijavu podnosite nadležnom organu Vaše opštine najkasnije osam dana prije nego što počnete da izdajete, a opština donosi rješenje u roku od osam dana.
Uz prijavu se prilaže dokaz o vlasništvu ili zakupu, kopija lične karte, izjava da objekat ispunjava minimalno-tehničke uslove i popunjena ček-lista za kategoriju koju tražite. Zahtjev za kategorizaciju se podnosi opštini u roku od pet dana od rješenja o upisu, a rješenje o kategoriji se donosi u roku od 15 dana. Inspekcija zatim provjerava da li apartman zaista ispunjava uslove.
Zato kategoriju odredite prije nego što kupite opremu. Ček-lista koju popunjavate je isti dokument po kojem Vas kasnije ocjenjuje inspekcija.
Najmanja površina apartmana
| Apartman, sa kupatilom | 1★ | 2★ | 3★ | 4★ | 5★ |
|---|---|---|---|---|---|
| Za 2 do 3 osobe | 20 m² | 24 m² | 29 m² | 35 m² | 40 m² |
| Za 3 do 4 osobe | 25 m² | 29 m² | 36 m² | 45 m² | 50 m² |
| Dvije spavaće sobe, 4 do 6 osoba | 30 m² | 36 m² | 42 m² | 50 m² | 60 m² |
Površina određuje koliko gostiju možete primiti u kojoj kategoriji. Ako stan ima 30 kvadrata, za dvije do tri osobe može dobiti najviše tri zvjezdice, a za tri do četiri osobe najviše dvije. Zato prije kupovine kreveta na razvlačenje provjerite da li Vam površina uopšte dozvoljava dodatnog gosta u kategoriji koju ciljate.
Kreveti i dušeci
Za apartmane od jedne do tri zvjezdice krevet za jednu osobu mora biti najmanje 90 x 190 cm, a bračni krevet najmanje 140 x 190 cm. Za četiri zvjezdice traži se krevet za jednu osobu od 100 x 200 cm i bračni krevet od 160 x 200 cm, a za pet zvjezdica bračni krevet od 200 x 200 cm.
U svakoj kategoriji krevet mora imati čvrst dušek, higijenski zaštitni prekrivač za dušek, čaršav, jastuk i jorgan. Od četiri zvjezdice traže se i dva jastuka po gostu, posteljina od pamuka i mala prostirka pored kreveta ako je pod od keramike ili drveta. Dušek i zaštitni prekrivač su komadi na kojima se najmanje isplati štedjeti, jer se ocjenjuju i njihov kvalitet i higijensko stanje.
Namještaj u sobi
Od jedne do tri zvjezdice nije obavezno da svaki krevet ima svoj noćni stočić. Dovoljan je i jedan stočić sa lampom između dva kreveta ili polica pored kreveta. Od četiri zvjezdice svaki krevet mora imati svoj noćni stočić sa lampom i dodatnu utičnicu za punjenje telefona.
Od tri zvjezdice potrebni su ormar i police za garderobu prema broju kreveta, dovoljno istih vješalica i prilaz krevetu sa obje strane. Za apartmane od jedne do tri zvjezdice traži se udobna fotelja sa podnom lampom, a od četiri zvjezdice fotelja i podna lampa po krevetu, uz veliko ogledalo i policu za kofer.
Za jednu i dvije zvjezdice dovoljni su sto, stolica i metalna korpa za otpatke. Od tri zvjezdice uz sto i stolicu moraju biti i ogledalo, lampa i utičnica u visini stola.
Kuhinja
Svaki turistički apartman mora imati sudoperu sa toplom i hladnom vodom, frižider, posuđe i pribor za pripremanje i serviranje hrane, ormar sa posuđem i priborom za jelo prema broju gostiju, kantu za otpatke i pribor za pranje suđa. Za jednu i dvije zvjezdice dovoljan je električni šporet sa dvije ploče, a od tri zvjezdice šporet mora imati i napu.
Od četiri zvjezdice kuhinja mora imati i pećnicu ili roštilj, ostavu ili ormar za namirnice, mašinu za pranje suđa i detektor dima. Ako planirate kuhinju po mjeri, ostavite mjesto za ugradnu mašinu za suđe odmah, jer je kasnije teško dodati.
Grijanje, zavjese i TV
Za jednu i dvije zvjezdice dovoljan je ventilator ili grijalica, a od tri zvjezdice svaka smještajna jedinica mora imati grijanje ili klimatizaciju. Od tri zvjezdice sve sobe moraju imati i zavjese za zamračivanje ili roletne, što je na primorju ljeti važno i samim gostima.
Televizor se traži u svim kategorijama, a od tri zvjezdice sa kablovskim priključkom. Za pet zvjezdica televizor mora biti i u dnevnoj i u spavaćoj sobi.
Raspored prostorija i terasa
Svaki apartman mora imati ulazni hol. Za jednu i dvije zvjezdice dnevni boravak, trpezarija, kuhinja i spavaći dio mogu biti u jednom prostoru, uz odvojeno kupatilo. Od tri zvjezdice spavaća soba mora biti odvojena, a za četiri zvjezdice i kuhinja. Od četiri zvjezdice terasa mora biti opremljena kvalitetnim namještajem, a u apartmanu mora biti i mašina za veš.
Namještaj koji podnosi sezonu
Apartman za izdavanje se koristi više nego stan u kojem živite, a gosti se mijenjaju svakih nekoliko dana. Birajte garniture i stolice sa navlakama koje se skidaju i peru, tkanine otporne na mrlje i stolove sa površinom koja ne upija tečnost. Na terasi uz more birajte materijale koje so i sunce ne oštećuju brzo, kao što su aluminijum, tikovina ili nerđajući čelik oznake 316.
Isplati se i da namještaj bude jednostavan za zamjenu. Ako se jedna stolica polomi usred sezone, lakše je naći istu ako je iz stalne ponude salona nego ako je bila jedinstven komad.
Šta još morate imati
Izdavalac mora na ulazu da istakne oznaku vrste i kategorije objekta, da istakne cijene i iznos boravišne takse, da gostu izda račun, da vodi knjigu gostiju i da drži knjigu prigovora na vidnom mjestu. Gost mora biti osiguran od posljedica nesrećnog slučaja, a podatke o broju gostiju i noćenja treba dostavljati opštini, lokalnoj turističkoj organizaciji i statistici do desetog u mjesecu za prethodni mjesec.
Pravilnik o kategorizaciji je iz 2018. godine, a Vlada je u julu 2026. godine utvrdila predlog novog zakona o turizmu i ugostiteljstvu. Prije nego što kupite opremu, u svojoj opštini provjerite koja ček-lista trenutno važi za kategoriju koju želite.